Yem & Katkı Dergisi - Sayı 7 - Mart/Nisan 2022

MAKALE YEM & KATKI DERGİSİ Mart-Nisan 2022 57 içeriğiyle ve içerikteki farklı lif profilleriyle ilişkilidir (Şekil 1); dolayısıyla rölatif katkılarının ve etkilerinin bilinmesi gereklidir. Son yıllarda, özellikle bağırsak sağlığındaki rolüyle ilgili olarak lif bakımından zengin bazı bileşenlerin orta düzeyde faydalı olduğu gösterildiğinde, beslenmede lifin rolüne ilgi de yeniden artmıştır. Bununla birlikte, bu tür bir kullanıma mümkün olduğu kadar kesin bir şekilde rehberlik etmek, tek tek liflerin ve bunların gösterdikleri fizyolojik etkilerin daha derinden anlaşılmasını gerektirir. Buğday, mısır ve soya küspesi gibi geleneksel ham maddeler de incelenmektedir. Tipik olarak lif miktarı daha düşük olmasına karşın, bunlar yine de genetik, iklim, hasat yılı ve işleme koşullarındaki farklılıklara bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir (Şekil 2). Bu değişkenlik, her zaman iyi bir şekilde ölçülmez ve iyi yönetilmez ise, hayvansal üretimin etkinliği ve homojenliği üzerinde olumsuz sonuçlar oluşturabilir. LİFLERİN TÜMÜ AYNI DEĞİLDİR Geçmişte, yem alımı ve besin maddesi sindirilebilirliği üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle, besinsel lifin anti-beslenme faktörü olduğu kabul edilmiştir. Arpa ve yulaftaki beta-glukan, buğday ve çavdardaki arabinoksilan ya da şeker pancarındaki pektin gibi çözünebilir lifler, özellikle küçük yaştaki kanatlı ve domuzlarda viskoziteyi arttırabilmekte ve geçiş hızını azaltabilmektedir. Bu durum sonuçta yem alımını, besin alım oranını azaltmakta ve büyüme performansını etkileyebilmektedir. Bunun aksine yulaf kavuzu, ayçiçeği kabuğu, kolza küspesi ve ayçiçeği küspesi gibi ham maddelerde bulunan çözünmeyen liflerin orta düzeylerde stratejik kullanımının çeşitli, olumlu fizyolojik etkileri olduğu saptanmıştır. Örneğin kanatlı yemlerinde bu lifler gastrointestinal sistemin üst kısmında kimüs retansiyonunu arttırabilmektedir. Bu, hem taşlık gelişimini hem de endojen enzim üretimini stimüle ederek nişasta, lipidler ve diğer besin Şekil 1: Sürdürülebilirliği daha fazla olan yem ham maddeleri, tipik olarak monogastrik yemlerdeki lifi arttırmaktadır Buğday Mısır Arpa Yulaf Soya küspesi Kolza küspesi Ayçiçeği küspesi Bezelye Buğday razmolü Buğday DDGS Mısır DDGS Yulaf kavuzu Besinsel lif, % 12 7 18.1 27.9 18.4 33.8 36.7 14.5 32.4 22.1 24.1 63.5 Şekil 2: Yem ham maddelerinin lif içeriğindeki yüksek düzeyde değişkenlik Ham maddeler Buğday Tritikale Arpa Mısır Soya küspesi Tam yağlı soya Ayçiçeği küspesi Kolza küspesi ort. 2.28 2.19 3.98 0.80 3.68 3.83 4.35 3.85 ort. 7.00 7.90 11.76 5.74 12.28 10.40 22.60 17.90 ort. 9.28 10.09 15.74 6.54 15.97 14.24 26.95 21.75 ±SD 0.27 0.37 0.47 0.26 0.30 0.59 0.47 0.65 ±SD 0.27 0.37 0.47 0.26 0.30 0.59 0.47 0.65 ±SD 0.29 0.55 0.36 0.27 0.39 0.45 0.61 0.66 min. 1.4 1.6 2.1 0.1 2.7 2.0 2.7 2.0 min. 5.5 7.6 8.9 4.3 9.4 7.9 15.3 13.9 min. 8.1 9.9 13 5.3 14.4 11.3 21.8 18.5 maks. 3.8 2.5 6.2 1.8 5.5 5.1 7.8 5.0 maks. 8.1 8.8 16 7.3 14.2 14.2 27.7 20.4 maks. 11 10.4 21 7.9 17.7 17.4. 31.2 24.7 Çözünebilir NSP (%) Çözünmeyen NSP (%) Toplam NSP (%)

RkJQdWJsaXNoZXIy MTUxNjkxNQ==