SAYI ODAK 26 YEM & KATKI DERGİSİ Kasım-Aralık 2022 Kanatlılarda koksidiyozis yönetim stratejilerinin optimal hale getirilmesi: KONTROL PROGRAMINIZI NİÇİN VE NASIL UYARLAMANIZ GEREKLİDİR Antikoksidiyal ilaçlar onlarca yıl boyunca kullanılmıştır, ancak yeni düzenlemeler, tüketici tercihleri ve direnç sorunları koksidiyozis yönetimini değiştirmektedir. Rotasyon, shuttle ve bio-shuttle koksidiyozis programlarının kullanımı daha yaygın hale gelmektedir. Stratejik ve kapsamlı bir yaklaşım optimal koksidiyozis yönetimi elde edilmesine yardımcı olabilir. KOKSİDİYALAR, KANATLILARIN YETİŞTİRİLDİĞİHERYERDEBULUNUR Koksidiyozisin küresel ölçekteki tahmini maliyeti, 9,2 ile 15,6 milyar ABD doları arasında değişmektedir ya da tavuk başına yaklaşık 0,2 ABD dolarıdır (Blake ve ark., 2020). Bu tahmin yalnızca profilaktik ve terapötiklerin maliyetine değil, ilgili performans ve mortalite kayıplarına da dayanmaktadır. Koksidiyozisle ilişkili sekonder güçlüklerden kaynaklanan ek kayıplar genel ekonomik etkiyi de arttırabilmektedir. Çiftlik hayvanı endüstrisi için pek çok protozoa sorun oluşturmaktadır; ancak kanatlılarda, intestinal kanaldaki farklı bölgeleri enfekte eden protozoal parazit koksidiyanın yedi Eimeria türü vardır (Shirley ve ark., 1986). Enfeksiyon bölgesinden bağımsız olarak, Eimeria’nın kanatlıda ve çevredeki evreleri içeren kompleks bir yaşam döngüsü vardır. Eimeria türlerine, enfeksiyon bölgesine ve yaşam döngüsü evresine bağlı olarak, belirli bazı önleme stratejileri diğerlerine kıyasla daha etkili olabilmektedir (Chapman ve Rathinam, 2022). ROTASYON VE SHUTTLE PROGRAMLARININ GELİŞİMİ Sentetik kimyasallar, iyonoforlar ve bu ikisinin kombinasyonu 50 yıldan uzun bir süredir koksidiyozis kontrolü için kullanılmaktadır; ancak uzun yıllar boyunca yeni antikoksidiyal ilaçlar geliştirilmemiştir (Novak ve ark., 2019). Bu durum, şu anda mevcut olan koksidiyozis stratejilerini daha da kritik hale getirmektedir. Tüm sentetik kimyasalların etki mekanizması bilinmemesine karşın, genellikle kimyasallar intrasellüler yaşam döngüsü evrelerinde metabolizmalarını değiştirerek ve iyonoforlar da ekstrasellüler yaşam döngüsü evrelerinde ozmotik dengeyi değiştirerek Eimeria’nın parçalanmasını sağlamaktadır (Chapman ve Rathinam, 2022). Birbirini tamamlayan etki mekanizmaları ve iyonoforların Gram-pozitif bakteriler üzerinde ek bir kapsamı olması nedeniyle, bu iki antikoksidiyal ilaç sıklıkla kombinasyon halinde kullanılmaktadır. Bu, koksidiyozisin kanatlıları klostridyal enterite yatkın hale getirerek yüksek mortalite oranlarına ve üretim kayıplarına yol açabilmesi nedeniyle avantajlıdır. Dolayısıyla kimyasalların iyonoforlarla birlikte veya iyonoforların tek başına kullanımı hem koksidiyozis hem de klotridyal enteriti kapsayan etki sağlayabilmektedir. Kimyasallar ve iyonoforları içeren kombinasyonlar onlarca yıl boyunca koksidiyozisle mücadelede başarılı bir biShelby Ramirez Küresel Kanatlı Teknik Müdürü DSM
RkJQdWJsaXNoZXIy MTUxNjkxNQ==