SAYI ODAK YEM & KATKI DERGİSİ Kasım-Aralık 2022 27 çimde kullanılmasına karşın, direnç gelişimi bildirilmiştir (Glorieux ve ark., 2022). Kimyasal antikoksidiyaller, Eimeria’nın intrasellüler yaşam döngüsü sırasındaki etki mekanizmaları nedeniyle, iyonoforlara kıyasla daha hızlı bir şekilde dirence neden olma eğilimindedir. Ancak kimyasala karşı dirençli olan Eimeria’nın iyonofora karşı duyarlılığını yine de koruyabilmesi ve böylece genel profilaktik kullanımın daha etkili hale gelmesi dolayısıyla kimyasal ve iyonofor karışımlarının kullanımı sırasında bu direnç maskelenebilmektedir. Bununla birlikte iyonoforlarla ortaya çıkan güçlük, bu ajanların güvenlilik aralığının çok dar olması, performans düşüşüne katkıda bulunabilmeleri ve sıcak toleransını etkileyebilmeleridir. Pek çok yetiştirici, Eimeria’nın ilaca karşı duyarlılığını sürdürmek ya da arttırmak için antikoksidiyallerin sürüler arasında dönüşümlü olarak kullanıldığı (rotasyon programları) veya başlatma, büyütme ve bitirme rasyonlarında farklı antikoksidiyallerin kullanıldığı (shuttle programları) programları uygulamaktadır. İlaca kaşı duyarlılığın arttırılmasına yönelik bir başka strateji de antikoksidiyal ilaçlardan bir koksidiya aşısı kullanımına geçilmesidir. Koksidiya aşıları spesifik Eimeria türlerine dayanmakta ve aşı uygulamasından üç ila dört hafta sonra immüniteye neden olmaktadır (Tewari ve Maharana, 2011). Aşı uygulaması yoluyla dirençli olmayan Eimera’nın verilmesi, ilaca duyarlılığı düzeltecek şekilde ortamdaki popülasyonu yeniden oluşturabilmektedir. Ancak bu stratejinin çevresel Eimeria’nın ilaca duyarlılığını düzeltme açısından sağladığı etkililik altlık yönetimi stratejilerinden etkilenebilmektedir (yani her döngü için kanatlıların yeni altlık kullanılarak yetiştirilmesi ve aynı altlığın birkaç döngüde yeniden kullanımı). Koksidiya aşılarıyla ortaya çıkan bir güçlük, kanatlıların immünite edinmesi sırasında aşıların performansı etkileme eğilimi göstermesidir. Yitirilen performansın yeniden kazanılması için sınırlı bir süre olması nedeniyle, kanalılar daha küçük yaşta pazara sunulduğunda, bu ilişkili performans kaybının üstesinden gelinmesi, ileri yaşta pazara sunulan kanatlılara kıyasla daha büyük güçlük oluşturmaktadır. Aşıyla ilişkili performans kaybının düzeltilmesi, yem katkılarının koksidiyozis yönetim stratejileri kapsamında kullanılabildiği bir alandır. Probiyotikler, prebiyotikler ve fitojenikler gibi yem katkıları, hiç antibiyotik içermeyenler veya antibiyotik kullanılmayanlar gibi programlarla uyumlu olmaları ve farklı rotasyon ve shuttle programlarına Şekil 1. Ticari yetiştiricilikte kullanılan rotasyon, shuttle ve bio-shuttle programlarının örnekleri* *Şekilde, programların bir örneği gösterilmektedir; kullanılan tanımlayıcılar ülkelere ve ürün kategorisi düzenlemesine göre değişiklik gösterebilir.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTUxNjkxNQ==