MAKALE YEM & KATKI DERGİSİ Temmuz-Ağustos 2022 55 KOLİN GEÇİŞ DÖNEMİ İÇİN HAYATİ ÖNEM TAŞIR Bazı çalışmalar, geçiş dönemindeki ineklerin %50 ila %60'ının, orta veya şiddetli karaciğer yağlanması yaşadığını göstermiştir (Bobe ve diğerleri, 2004). Yağlı karaciğer, klasik bir kolin eksiklik belirtisi olduğundan, geçiş ineklerinin kolin eksikliği olup olmadığını sorgulamak akıllıcadır. Buzağılama sırasında, yağ dokusundan yoğun bir lipid mobilizasyonu periyodunu tetikleyen hormonal değişiklikler meydana gelir ve bunun sonucunda, kandaki esterleşmemiş yağ asidi (NEFA) konsantrasyonları, tipik olarak 5 ila 10 kat artar (Grummer, 1993). NEFA, ineklerin negatif enerji dengesi yaşadığı erken laktasyon sırasında daha az oranda da olsa yine de yüksek kalır. Bu dönemde artan NEFA konsantrasyonu ve kan akışı nedeniyle, karaciğer tarafından günlük yağ asidi alımı buzağılamada 13 kat artar (Reynolds ve diğerleri., 2003). Karaciğere giren yağ asitlerinin en çok arzu edilen akıbeti, karaciğere enerji sağlamak için tam oksidasyon veya bir VLDL'nin parçası olarak karaciğerden trigliserit olarak yeniden esterleşmesi ve çıkışı olacaktır. Karaciğer, geçiş periyodu sırasında oksidasyon açısından metabolik olarak daha aktif hale gelse de, artışlar, yükselen yağ asidi yükü ile başa çıkmak için yeterli değildir. Bu, yem alımını olumsuz yönde etkileyebilen ve negatif enerji dengesini daha da kötüleştirebilen, daha fazla NEFA mobilizasyonuna yol açabilen karaciğer yağlanmasına ve kandaki ketonların artmasına (ketoz) sebep olur. Kolin eksikliğinin karaciğerden VLDL çıkışı için sınırlayıcı faktör olduğu açıktır. Çok çeşitli deneysel yaklaşımlar kullanılarak birçok türde gösterilmiştir ki VLDL ihracat oranı fosfatidilkolin sentezi oranı ile yüksek oranda ilişkilidir (Cole ve diğerleri, 2012). Bu nedenle, hayvanlar kolin eksikliği olduğunda, yağlı karaciğer geliştirmeye eğilimlidirler. Aslında, ineğin negatif enerji dengesine maruz kaldığı laktasyonun ilk haftasında, plazmadaki kolin metabolitleri en düşük seviyededir (Artegoitia ve diğerleri., 2014; Imhasly ve diğerleri., 2015). Süt ineklerinde diyet kolinin ruminal yıkımı yüksektir ve ince bağırsakta emilim için çok az miktarda bulunur (Atkins ve ark. 1988; Sharma ve Erdman,
RkJQdWJsaXNoZXIy MTUxNjkxNQ==